mehmet.com

Sağlık Bakanlığı’nın yeni kararına göre organ nakli akraba dışında “zorlaştırılacak”. Organ naklinde hastaneler devreden çıkarıldı. Anadolu Ajansı muhabirine konuşan sağlık bakanı Recep Akdağ şunları söylemiş.

“Akraba olmayanlardan organ nakli yapılabilmesi için organ naklini yapan ilgili hastanelerin etik kurullarının burada bir para, menfaat ilişkisi olmadığına kanaat getirmesi, bunu kayıt altına alması gerekiyor ki organ nakli yapılabilsin. Belli ki bu mekanizmada birtakım aksamalar olmuş. Özellikle etik kurulların bu konuda çok dikkatli davranmasını beklerdik. Akraba dışı organ naklinin yasaklanması şu anda gündemimizde.“

Bütün dünya akraba-olmayan canlı vericiden organ bağışını artıracak yöntemler ararken bizim bakanlığımız bu tür nakilleri yasaklamaktan bahsediyor. Her sorunun çözümü yeni yasaklar mı bu ülkede?

Bu konuda biraz araştırma yaptım. İran hükümeti 1988 yılında yasadışı organ ticaretini sona erdirmek için vericilere devletin ödeme yaptığı ve yine devlet tarafından denetlenen bir sisteme geçmiş.

Yeni sistemin yürürlüğe girmesinden sadece 11 yıl sonra, ülkede nakil için bekleyen kimse kalmadığından böbrek nakli bekleme listesi tasfiye edilmiş! 2005 yılı ülkede 15,356’sı akraba-olmayan canlı vericiden 19,609 böbrek nakli gerçekleştirilmiş.

İran’ın sistemine etik olarak kusursuz demek elbette mümkün değil ancak bizimkilerin yasaklama projesinden daha yaratıcı ve daha fazla fayda üreten bir çözüm olduğu ortada.

Kaynak

1. Flaş! Akraba dışı organ nakli zorlaştırıldı! – Kanal D Haber. Available at: http://www.kanaldhaber.com.tr/HaberDetay.aspx?haberId=52017&catId=35 [Accessed October 4, 2009].
2. Nakamura Y, et al. How Can We Increase Living Related Donor Renal Transplantations? Transplantation Proceedings. 2008;40(7):2104-2107.
3. Ghods AJ, Savaj S. Iranian Model of Paid and Regulated Living-Unrelated Kidney Donation. Clin J Am Soc Nephrol. 2006;1(6):1136-1145.

Sonuçları önümüzdeki günlerde Clinical Journal of the American Society of Nephrology dergisinde yayınlanacak bir makale, miyokard enfarktüsü (MI) geçiren böbrek yetmezliği hastalarının erken dönemde hemodiyalize devam etmesinin mortaliteyi artırmayabileceğini gösteriyor.

Günümüzde hemodiyaliz sırasında gerçekleşen büyük ve hızlı sıvı-elektrolit dalgalanmalarının ani-ölüm ve aritmi riskini yükselttiği düşümülüyor. Bu yüzden MI sonrası hastaların hemodiyalize dönüşünü bir süre geciktirmek yaygınlaşmış bir pratik.

Küçük ölçekli (131 vaka) retrospektif çalışmada miyokard enfarktüsünü izleyen 24 saat içinde, 24-48 saat aralığında, ve 48 saatten sonra hemodiyalize dönen olgular arasında mortalite riski açısından anlamlı fark bulunmamış (%11, %18 ve %13%, P=NS).

Benzer şekilde grupların hipotansiyon ve aritmi riskleri (%26, %36, ve %20, P=NS) ile kombine morbidite ve mortalite oranları da (%24, %42 ve %30, P=NS) farklılık göstermemiş.

Yapılan analizlerde mobidite üzerinde en fazla etkiye sahip faktörlerin olarak hastaların APACHE skorları (P=0.002) ve daha önce geçirilmiş miyokard enfarktüsü mevcudiyeti olarak belirlenmiş (P=0.009). Hemodiyaliz öncesi potasyum seviyeleri ve hemodiyaliz sırasında potasyum seviyesinde büyük değişiklikler olması da morbiditeye artıran eden diğer faktörler olarak belirlenmiş (sırasıyla P=0.028 ve P=0.021).

Sonuçlarda benim dikkatimi çeken bir nokta 24-48 saat aralığında gözlenen ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmayan nisbi risk artışı. 24-48 saat miyokard enfarktüsü sonrası ritm bozukluklarının en sık ortaya çıktığı zaman aralığı.

Kaynak

George Coritsidis et al., “Does Timing of Dialysis in Patients with ESRD and Acute Myocardial Infarcts Affect Morbidity or Mortality?,” Clin J Am Soc Nephrol (July 9, 2009): CJN.04470908.

Yaklaşık 2400 diyaliz hastası üzerinde yapılan bir araştırma rosiglitazone kullanımının tüm-nedenlerden ve kardiyak mortaliteyi artırabileceğini göstermiş.

Kaynak

Sylvia P B Ramirez et al., “Rosiglitazone is associated with mortality in chronic hemodialysis patients,” Journal of the American Society of Nephrology: JASN 20, no. 5 (May 2009): 1094-1101.

Geçtiğimiz günlerde 48 yaşında bir canlı böbrek donörünün bağışladığı organ vajinasından çıkarılarak laparoskopik cerrahi alanında bir ilk yaşandı.

Biri göbek deliğinde gizli üç küçük delikten gerçekleştirilen operasyonun donörün iyileşme sürecini hızlandıracağı ve komplikasyon sıklığını azaltacağı umuluyor.

Doğal orifis cerrahisi denilen bu ve benzer cerrahi teknikler yakın geleceğin tercih edilen cerrahi yaklaşımları olabilir.

YouTube erişiminiz yoksa yukarıdaki videoyu izleyemeyebilirsiniz.

Kaynakça

1. Operations through orifices: a kidney through the vagina? – AmyTuteurMD – Open Salon [Internet]. [cited 2009 Feb 4 ] Available from: http://open.salon.com/content.php?cid=98919
2. NOSCAR.org [Internet]. [cited 2009 Feb 4 ] Available from: http://www.noscar.org/

Böbrek bağışlamanın ileriki yıllarda sağlıklarını olumsuz etkileyeceği endişesini taşıyan müstakbel böbrek vericilerinin içine su serpecek bir araştırmanın sonuçları bugün NEJM’da yayınlandı.

1963 – 2007 arasında bağışta bulunan 3500 civarında donörün ~12 yıl takip edildiği çalışmada donörlerin bağış sonrası sağkalım süreleri ile böbrek yetmezliği gelişme riskleri genel nüfusla hemen hemen aynı bulunmuş.

Araştırmada, bağış sonrası dönemde böbrek bağışlayanların çok büyük kısmının böbrek fonksiyonları ve yaşam kalitelerinde önemli azalma olmadığı da görülmüş.

Olası böbrek vericileri için özetlemek gerekirse: Böbrek bağışlamak, vericinin genel sağlığını ve yaşam kalitesini uzun vadede (en azından bu çalışmanın kapsadığı ~12 yıllık dönemde) olumsuz etkilemiyor.

Kaynakça

Ibrahim HN, et al. Long-Term Consequences of Kidney Donation. N Engl J Med. 2009 Jan 29;360(5):459-469. doi:10.1056/NEJMoa0804883