mehmet.com

BMJ’ın 9 Aralık 2008 sayısında yayınlanan bir araştırmanın sonuçlarına göre, 90 ve 100 yaşları arasındaki erkeklerde kardiyovasküler hastalık ve kanser riski plato yapıyor.

Bu çalışmanın verileri Physicians’ Health Study’ye kayıtlı 22.000′den fazla erkek doktorun 23 yıl takibinden elde edilmiş.

Bilimadamları hastalık insidansındaki azalmayı, yaşamın bu döneminde erken tanıya yönelik tarama faliyetlerinin sonlandırılması ve hastalığın yaşlılığın normal bir parçası olduğu hatalı-kabullenimi gibi çeşitli faktörlerle ilişkilendirilmiş.

Eğer bu doğruysa, bahsedilen yaş grubunda görmezden gelinen ve gözardı edilemeyecek büyüklükte bir hastalık yükü ile karşı karşıyayız demektir. Türkçe karşılığının kırılganlık olduğunu tahmin ettiğim, İngilizcesi’nin frailty olduğunu bildiğim geriatrik sendromun ardında da bu tanı konmamış hastalık yükü olabilir.

Araştırmacılar bu veriler doğrultusunda kardiyovasküler hastalık ve kanser taraması ile ilgili tavsiye metinlerindeki yaş sınırlarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek makaleyi sonlandırmışlar.

Bu çalışmadan beni haberdar eden sayın meslektaşım Dr. Savaş Çelebi’ye teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

Driver JA, Djousse L, Logroscino G, Gaziano JM, Kurth T. Incidence of cardiovascular disease and cancer in advanced age: prospective cohort study. BMJ. 2008 Dec 9;337(dec09_1):a2467. doi:10.1136/bmj.a2467 | pdf

Düzenli yapılan spor veya egzersizin sağlığımız üzerine olumlu etkilerini, hareketsiz yaşam tarzının oluşturduğu sağlık risklerini artık herkes biliyor.

Düzenli egzersizin alt sınırı, programlı olarak asgari haftanın beş günü 30 dakika tempolu yürüyüş veya eşdeğer beden aktivitesi olarak tanımlanabilir.

Peki siz bu tanıma göre düzenli egzersiz yaptığınızı söyleyebilir misiniz?

Kaynakça

Physical Activity and Public Health: Updated Recommendation for Adults From the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Circulation. 2007 ;116(9):1081-1093. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.107.185649 | pdf

Omega-3 yağ asidleri DHA ve EPA bakımından zengin içeriğe sahip balık yağının kalp hastalıklarını önleyici ve tedavi edici özellikleriyle gündeme gelmesi 1970′li yıllara rastlar.

Sonuçları 1976 yılında yayınlanan 11.324 katılımcılı GISSI-Prevenzione çalışmasının, omega-3 takviyesi ile tüm- ve kardiyovasküler-nedenlerden ölüm riskinin azaldığını (3.5 sene takip sonunda) göstermesi de konuya ilgiyi iyice artmıştır.

Araştırmalar, ölüm riskindeki bu düşüşün nedeninin ani-ölüm sayısındaki azalmaya paralel olabileceğine ilişkin ipuçları içerdiğinden meraklı zihinler doğal olarak DHA ve EPA’nın antiaritmik nitelikleri olup olmadığı sorusu gündeme getirmiş.

O günden günümüze konuyla ilgili birkaç araştırma yapıldıysa da yöntemsel sorunlar nedeniyle bu soruya kesin bir cevap alınamamış.

Kanada’lı araştırmacılar balık yağının besin takviyesi olarak kullanıldığı 12 büyük randomize-kontrollü çalışmayı bir meta-analiz çatısı altında toplayarak bu sorunun yanıtını aramışlar.

Sonuçları 23 Aralık 2008 tarihli BMJ’da yayınlanan meta-analize toplam 32.779 hasta dahil edilmiş.

Balık yağının mortalite üzerine etkilerini sorgulayan çalışmada araştırmacılar ikincil bir hedef olarak da optimal DHA/EPA formülasyonunu tespit etmek istemişler.

Çalışma, balık yağı takviyesinin kardiyovasküler-nedenlerden ölüm riskini anlamlı derecede azalttığını fakat aritmi ve tüm-nedenlerden ölüm sıklığını etkilemediğini göstermiş.

Optimal DHA/EPA formülasyonunun belirlenmesi girişimi ise veri yetersizliğinden gerçekleştirilememiş.

Bu sonuç sağlık tüketicisi için ne anlama geliyor?

Omega-3 yağ asidleri DHA ve EPA içeriği zengin balık yağı kalbinizi koruyabilir ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskini azaltabilir. Diğer yandan balık yağı kalp ritm bozukluğu veya diğer nedenlerden ölüm riskini azaltmıyormuşa benziyor. Yukarıdaki çalışma hangi balık yağı formülü daha faydalıdır sorusuna da yanıt aramış ama yeterli bilgi olmadığından bu soru cevapsız kalmış.

Bu çalışmadan beni haberdar eden sayın meslektaşım Dr. Savaş Çelebi’ye teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

Leon H, Shibata MC, Sivakumaran S, Dorgan M, Chatterley T, Tsuyuki RT. Effect of fish oil on arrhythmias and mortality: systematic review. BMJ. 2008 Dec 23;337(dec23_2):a2931. doi:10.1136/bmj.a2931 | pdf

Siteye en çok ziyaretçi getiren arama terimlerinden biri de CRP. Dün HbA1c ile ilgili birşeyler yazmıştım bugün de CRP ile ilgili hastalara yönelik birşeyler yazmayı düşündüm. Hasta ve hasta yakınlarına yönelik bilgileri hastalar için etiketi altına topluyorum.

C-Reaktif Protein (CRP) Nedir?

C-reaktif protein, sıkça kullanılan kısaltması ile CRP, iltihabi reaksiyonlar sırasında kanda beliren ve karaciğer tarafından üretilen akut faz reaktanları adı verilen proteinlerden biridir.

Kanda CRP seviyesi pek çok durumda yükselebildiğinden, tek hastalığa özgül bir laboratuar bulgusu değildir ve tanı koyma amaçlı kullanılmaz. Bu tahlilin sonuçları klinik şüpheleri destekleyici olarak veya tanısı konulmuş çeşitli hastalıkların seyrini takipte kullanılır.

Çok basitleştirirsek, yüksek CRP seviyelerinin vücutta akut iltihabi bir reaksiyon veya bir enfeksiyon olduğuna, CRP seviyelerinin azalmasının da iltihabi reaksiyonun veya enfeksiyonun azalmaya başladığına işaret ettiğini söylemek mümkündür.

CRP Ne Zaman Ölçülür?

CRP seviyesi aşağıda bazıları listelenen pek çok durumda yükselebilir.

• Bağ dokusu hastalıkları
• Enfarktüs
• Kanser
• Enfeksiyon
• İltihabi barsak hastalıkları
• Lupus
• Romatoid artrit
• Kanser
• Tüberküloz

CRP özellikle romatoid artrit ve lupus gibi bağ dokusu hastalıklarında hastalığın alevlenmelerinin takibi açısından oldukça faydalıdır.

Normal Değerler

Ortalama sağlıklı bir kişide CRP seviyesinin 4.9 mg/L’nin altında olması beklenir.

Benzer Testler

Akut iltihabi reaksiyonların bir göstergesi de eritrosit sedimentasyon hızıdır.  Eritrosit sedimentasyon hızı çoğunlukla sedimentasyon veya ESR diye kısaltılarak kullanılır ve genellikle 3 değerle raporlanır (30 dakika, 1 saat, 2 saat gibi).

CRP sedimentasyona göre daha erken pozitifleşir ve daha çabuk kaybolur. Tedavi başarılı olduysa CRP’nin erken dönemde negatifleşir ancak sedimentasyon hızının normale dönmesi biraz daha zaman alacağından doktorlar çoğu zaman CRP ile birlikte sedimentasyon değerini de görmek ister.

Kalp Hastalığında CRP

Özel metodlarla ölçülen bir CRP türevi de yüksek hassasiyete sahip (high sensitivity- ya da hs-CRP) C-reaktif proteindir.

hs-CRP genellikle koroner kalp hastalığı olan veya koroner kalp hastalığından şüphelenilen kişilerde ölçülür ve yüksek hs-CRP klasik risk faktörlerine ek bir risk faktörü olarak hastanın kalp hastalığı riski açısından sınıflandırılmasına yardım eder.

Amerikan Kalp Derneği‘nin önerileri doğrultusunda hastaları hs-CRP seviyelerine göre koroner kalp hastalığı riski açısından aşağıdaki şekilde derecelendirmek mümkündür.

Kaynakça

1. Edward T.H. Yeh, “CRP as a Mediator of Disease,” Circulation 109, no. 21_suppl_1 (June 1, 2004): II-11-14, doi:10.1161/01.CIR.0000129507.12719.80.
2. Wim K Lagrand et al., “C-Reactive Protein as a Cardiovascular Risk Factor : More Than an Epiphenomenon?,” Circulation 100, no. 1 (1999): 96-102.

JAMA’da bugün yayınlanan bir çalışmada, geceleri daha fazla uyuyan orta yaşlı erişkinlerin koroner kalsifikasyon riskinin daha düşük olduğu bulunmuş.¹

Yaşları 35 ile 47 arasında değişen 500′e yakın yetişkinin 5 yıl takip edildiği araştırmada takip süresinin sonunda katılımcıların %12’sinde koroner kalsifikasyon gelişmiş.

Diğer kardiyak risk faktörlerine göre düzeltmeler yapıldıktan sonra, fazladan uyunan her bir saat uykunun koroner kalsifikasyon oranını %34 azalttığı görülmüş.

Güncelleme: Bu yazıyı yazdıktan sonra Kasım ayında Archives’da yayınlanan benzer bir makaleyi atladığımı farkettim. Japon-Amerikan ortaklığının ürünü o çalışmada da az uyuyanlarda kardiyvasküler hastalık riskinin artığı görülmüş.²

Kaynakça

1. King CR, Knutson KL, Rathouz PJ, et al. Short Sleep Duration and Incident Coronary Artery Calcification. JAMA. 2008;300(24):2859-2866. doi:10.1001/jama.2008.867 | pdf
2. Eguchi K, Pickering TG, Schwartz JE, et al. Short Sleep Duration as an Independent Predictor of Cardiovascular Events in Japanese Patients With Hypertension. Arch Intern Med. 2008;168(20):2225-2231. doi:10.1001/archinte.168.20.2225.