mehmet.com

Omega-3 yağ asidleri DHA ve EPA bakımından zengin içeriğe sahip balık yağının kalp hastalıklarını önleyici ve tedavi edici özellikleriyle gündeme gelmesi 1970′li yıllara rastlar.

Sonuçları 1976 yılında yayınlanan 11.324 katılımcılı GISSI-Prevenzione çalışmasının, omega-3 takviyesi ile tüm- ve kardiyovasküler-nedenlerden ölüm riskinin azaldığını (3.5 sene takip sonunda) göstermesi de konuya ilgiyi iyice artmıştır.

Araştırmalar, ölüm riskindeki bu düşüşün nedeninin ani-ölüm sayısındaki azalmaya paralel olabileceğine ilişkin ipuçları içerdiğinden meraklı zihinler doğal olarak DHA ve EPA’nın antiaritmik nitelikleri olup olmadığı sorusu gündeme getirmiş.

O günden günümüze konuyla ilgili birkaç araştırma yapıldıysa da yöntemsel sorunlar nedeniyle bu soruya kesin bir cevap alınamamış.

Kanada’lı araştırmacılar balık yağının besin takviyesi olarak kullanıldığı 12 büyük randomize-kontrollü çalışmayı bir meta-analiz çatısı altında toplayarak bu sorunun yanıtını aramışlar.

Sonuçları 23 Aralık 2008 tarihli BMJ’da yayınlanan meta-analize toplam 32.779 hasta dahil edilmiş.

Balık yağının mortalite üzerine etkilerini sorgulayan çalışmada araştırmacılar ikincil bir hedef olarak da optimal DHA/EPA formülasyonunu tespit etmek istemişler.

Çalışma, balık yağı takviyesinin kardiyovasküler-nedenlerden ölüm riskini anlamlı derecede azalttığını fakat aritmi ve tüm-nedenlerden ölüm sıklığını etkilemediğini göstermiş.

Optimal DHA/EPA formülasyonunun belirlenmesi girişimi ise veri yetersizliğinden gerçekleştirilememiş.

Bu sonuç sağlık tüketicisi için ne anlama geliyor?

Omega-3 yağ asidleri DHA ve EPA içeriği zengin balık yağı kalbinizi koruyabilir ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskini azaltabilir. Diğer yandan balık yağı kalp ritm bozukluğu veya diğer nedenlerden ölüm riskini azaltmıyormuşa benziyor. Yukarıdaki çalışma hangi balık yağı formülü daha faydalıdır sorusuna da yanıt aramış ama yeterli bilgi olmadığından bu soru cevapsız kalmış.

Bu çalışmadan beni haberdar eden sayın meslektaşım Dr. Savaş Çelebi’ye teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

Leon H, Shibata MC, Sivakumaran S, Dorgan M, Chatterley T, Tsuyuki RT. Effect of fish oil on arrhythmias and mortality: systematic review. BMJ. 2008 Dec 23;337(dec23_2):a2931. doi:10.1136/bmj.a2931 | pdf

17 Aralık 2008 tarihli BMJ’da yayınlanan Head and neck injury risks in heavy metal: head bangers stuck between rock and a hard bass başlıklı makalede Avustralya’lı bilimadamları hard rock ve heavy metal akımlarının ayrılmaz parçası haline gelen head banging dansının baş-boyun yaralanmaları yönünden risk analizini yapmışlar.

Konuya head banging hareketinin doğuşu, yayılması, ilişkili baş-boyun yaralanması ve kafa travması vakalarına örneklerle giren yazarlar, biyomekanik analizler sonucu 146 bpm tempoda 75 dereceyi aşan açıyla kafa sallamanın hafif kafa yaralanmalarına, daha yüksek tempoda daha fazla açı ile kafa sallanamanın da boyun yaralanmalarına yol açabildiğini hesaplamışlar.

Araştırmacılar gibi benim de önerim, hala aynı hız ve açıda kafa sallamaya niyetli müzikseverlere kask ve benzeri baş boyun koruyucu ekipman kullanmaları!

Bu çalışmadan beni haberdar eden sayın meslektaşım Dr. Savaş Çelebi’ye teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

Patton D, McIntosh A. Head and neck injury risks in heavy metal: head bangers stuck between rock and a hard bass. BMJ. 2008 Dec 17;337(dec17_2):a2825. doi:10.1136/bmj.a2825 | pdf

Kardiyoloji, hastane tıbbı ve risk modifikasyonu konuları ile ilgiliyseniz American College of Cardiology ve American Heart Association’ın 2007 yılında ortaklaşa yayınladıkları Guidelines on Perioperative Cardiovascular Evaluation and Care for Noncardiac Surgery tavsiye metninde yer alan IIa ve IIb dereceli iki tavsiyeyi anımsarsınız.¹

Bu tavsiyelerden IIa kanıt-dereceli olanı, yüksek kardiyak riski olan hastalara kalp dışı ameliyatlarının perioperatif dönemde beta bloker tedavisi vermenin olası faydasını vurgularken, IIb kanıt-dereceli olanı da orta- ve yüksek-riskli ameliyat geçirecek olan ve tek risk faktörüne sahip kişiler ile vasküler cerrahi geçirecek düşük-riskli kişilere perioperatif dönemde beta bloker tedavisi vermenin düşünülmesi gerektiğini söylüyordu.²

Lancet’de yayınlanan kapsamlı bir meta-analizin sonuçları, kalp ameliyatı dışındaki operasyonların perioperatif döneminde beta bloker tedavisinin tüm-nedenlerden ölüm, kardiyovasküler-nedenlerden ölüm ve kalp yetmezliği risklerinde azalmaya neden olmadığını, ancak ölümcül-olmayan miyokard enfarktüsü (OR: 0.65; NNT: 63) ve miyokard iskemisi (OR: 0.36; NNT: 16) risklerini azalttığını göstermiş.

Öte yandan kalp ameliyatı dışında ameliyat geçiren kişilerde perioperatif beta bloker tedavisinin ölümcül-olmayan inme (OR: 2.01, NNH: 293), ameliyat sırasında tedavi gerektiren bradikardi (NNH: 22) ve hipotansiyon (NNH: 17) ile riskleri ile ilişkilendiği görülmüş.³

Çalışmanın yazarları bu bulgular ışığında ACC/AHA’nın perioperatif beta bloker tedavisi ile ilgili tavsiyelerini biraz yumuşatmasının doğru olacağı sonucuna varmış.

Teşekkürler

Bu çalışmadan beni haberdar eden sayın meslektaşım Dr. Savaş Çelebi’ye teşekkürlerimi sunarım.

Temel Kavramlar

Yukarıda bahsedilen kanıt-dereceleri ile ilgili detaylı bilgiyi 2006 yılında Chest’te yayınlanan Grading Strength of Recommendations and Quality of Evidence in Clinical Guidelines başlıklı makalede bulabilirsiniz.⁴

NNT (number needed to treat) bir olumsuz sonuçtan kaçınabilmek için tedavi edilmesi gereken kişi sayısı demek. “ölümcül-olmayan miyokard enfarktüsü (OR: 0.65; NNT: 63)“, tek bir miyokard enfartüsünü önlemek için 63 kişinin perioperatif dönemde beta bloker ile tedavi edilmesi gerek.

NNH (number needed to harm) ise bir olumsuz sonuca neden olmak için tedavi edilmesi gereken kişi sayısı demek. Yukarıdaki örnekteki “ölümcül-olmayan inme (OR: 2.01, NNH: 293)“, tek bir inmeye yol açmak için 293 kişinin beta bloker ile tedavi edilmesi gerek.

Kaynakça

1. Lee A Fleisher et al., “ACC/AHA 2007 Guidelines on Perioperative Cardiovascular Evaluation and Care for Noncardiac Surgery: Executive Summary: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Writing Committee to Revise the 2002 Guidelines on Perioperative Cardiovascular Evaluation for Noncardiac Surgery),” Circulation 116, no. 17 (2007): 1971-1996. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.107.185700
2. “Perioperative Beta-Blocker Therapy for Noncardiac Surgery,” http://www.medscape.com/viewarticle/536412.
3. Sripal Bangalore et al., “Perioperative beta blockers in patients having non-cardiac surgery: a meta-analysis,” Lancet 372, no. 9654 (December 6, 2008): 1962-76, doi:S0140-6736(08)61560-3.
4. Gordon Guyatt et al., “Grading Strength of Recommendations and Quality of Evidence in Clinical Guidelines: Report From an American College of Chest Physicians Task Force,” Chest 129, no. 1 (January 1, 2006): 174-181, doi:10.1378/chest.129.1.174.

Hamilelik döneminde antiepileptik ilaç (spesifik olarak valproik asid) kullanımı otizm spekturumu bozuklukları ile ilişkilendirildi.

Kaynakça

1. R. L Bromley et al., “AUTISM SPECTRUM DISORDERS FOLLOWING IN UTERO EXPOSURE TO ANTIEPILEPTIC DRUGS,” Neurology 71, no. 23 (2008): 1923-1924.
2. “Prenatal Antiepileptic Drug Exposure Linked to Autism Spectrum Disorders - Physician’s First Watch,” http://firstwatch.jwatch.org/cgi/content/short/2008/1202/1?rss=1.

FDA rufinamide maddesini içeren Banzel® markalı ilacı Lennox-Gastaut sendromunda diğer antiepileptiklerle birlikte (adjuvan olarak) kullanılmak üzere onayladı.

Lennox-Gastaut sendromu nispeten nadir görülen bir klinik tablo. Amerika Birleşik Devletlerinde sendromdan etkilenen yaklaşık 200.000 olduğu tahmin ediliyor.

Japonya merkezli Esai tarafından üretilen rufinamide dünya çapında Novartis şirketi tarafından pazarlanıyor.

Esai’nin daha önce geliştirdiği önemli moleküller arasında donepezil (Aricept®) ve rabeprazole (Aciphex®) bulunmakta.

Kaynakça

FDA Approves New Drug to Treat Severe Form of Epilepsy.