mehmet.com

Habere damgasını vuran cümle: “İlaçlarını alamayan vatandaşlarımıza sabır diliyorum, acil şifalar diliyorum.” ~ Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı Mehmet Emin Zararsız.

İlaçta sıkıntı bitecek mi? CNN TÜRK Video.

Bu sefer sorum basit ve alabildiğine yoruma açık…

Sosyal Güvenlik Kurumunun Türk Eczacılar Birliği ile arasındaki ilaç teminine ilişkin protokolü 15 Ocak 2010 tarihi itibariyle fesih kararına Danıştay’dan yürütmeyi durdurma cevabı geldi.

Danıştay kararını 14 Ocak 2010 günü SGK’na tebliğ etmiş. Eczanelere yapılan fesih ihbarları bu kararla geçerliliğini yitirdiğinden mevcut protokol yürürlükte kalmaya devam edecekmiş.

SGK’nun konuyla ilgili duyurusunu şurada görebilirsiniz.

Güncel tahminlere göre reçeteler ve eczacılık konusunda en sıkı tedbirlere sahip ABD’de her yıl 1.5 milyon kişi ilaç yanlışlarına bağlı rahatsızlık yaşıyormuş. Bu hataların ülke ekonomisine getirdiği yük de senelik 3.5 milyar dolarmış.

Reçetesiz antibiyotik bile alamayacağınız bir ülkeden bahsediyoruz. İlaç ve reçete konusunda en sıkı tedbirlere sahip ABD’de 300 küsur milyon kişi yaşıyor.

Bu konuda onlar kadar tedbirli olduğumuz varsayımıyla oranlarsak Türkiye’de  yılda en az 325 bin kişinin ilaç hatalarından zarar gördüğünü düşünebiliriz.

Neden bunları söylediğimi açıklayayım… Bir süredir eczanelerden muadil, yani eşdeğer, ilaç verilebiliyor. Artık ilaçlar eşdeğerlik prensibine göre dağıtıldığından doktor artık yazdığı ilacın hastasının eline hangi marka ile geçeceğini bilemiyor.

Diyelim bugün bir hastanın atorvastatin etken maddeli L ilacını almasını istediniz. Hastanın eline geçecek ilaç şunlardan biri olabilir.

Alvastin, Ateroz, Ator, Avitorel, Cardin, Cholvast, Colastin, Divator, Kolestor, Lipidra, Lipitaksin, Lipitor, Saphire, Tarden, Torvaxal…

Ya da diyelim hastanıza losartan+hidroklorotiyazid kombinasyonu H antihipertansifini vermek istediniz. Hastanın eline geçecek ilaç şunlardan biri olabilir.

Co-Hilos, Eklips, Hyzaar, Losapres, Losartil, Loxibin, Sarilen, Sarvastan…

En çok reçete edilen etken maddelerin 5-10 farklı marka ismi olduğunu varsayarsak basit bir permütasyon hesabıyla dört kalemlik bir reçetenin hastanın eline 210 farklı şekilde geçebilme ihtimali var [10!/4!(10-6)!].

Eşdeğerlik konusu da çok tartışılır bir durum nitekim.

Kimseyi işaret etmek istemiyorum ama toplumsal kültürümüz yakalanmadığın sürece çalmanın mübah olduğu şeklinde yozlaşmış bir kültür. Yalova depreminde çimento kullanılmadan yapılan evlerin çöküşü hepimizin hafızalarında tazeliğini koruyor.

Lisans süresi dolmadan piyasayı eşdeğerlerle dolduran yerli ilaç şirketlerinin etken madde miktarlarını denetleyen bağımsız bir kuruluş yokken eşdeğerlikten nasıl bahsedebiliyoruz?

Eğer bir ilaç şirketi başka bir ilaç şirketinin uluslarası yasalar ve anlaşmalarla korunan patentlerini göz göre göre ihlal edebiliyorsa, ülkenin yönetimi buna sesini çıkarmıyorsa çakma muadillerin gerçekten muadil olduğuna nasıl emin olabiliriz?

Entellektüel haklara zerre kadar saygı duymayan bir şirketin ilacın etken maddesinden çalmadığının garantisini kim verebilir bize?

Çoğu eşdeğer ilacın etken maddelerinin Çin ve Hindistan’daki etken madde fabrikalarından geldiğini biliyorsunuzdur. Bunları kim denetliyor peki?

Geçtiğimiz sene malzemesi Çin’den gelen bebek mamalarındaki melamin kontaminasyonunu yine Çin’den gelen etken maddeyi içeren heparine bağlı ABD ve Avrupa’da yaşanan ölümleri hatırlıyorsunuzdur mutlaka.

“Pardon içine zehir karışmış!” diyebilecek kadar denetimsiz kaynaklardan gelen etken maddelerin gerçekten etken olduğuna kim inanır? Yapmayacağım o kötü şakayı…

Bu kadar lafın özeti şu… Adı birbirine benzer bir sürü muadil ve muadil olmayan ilaç ismi ile boğuşan hekimler ve eczacılar kısa görüşlü tasarruf stratejileri yüzünden daha fazla ilaç hatasına yol açacak.

Bunun götürüsü ise getirisinden çok daha ağır olacak korkarım.

Şurada görüldü. Şununla alakalı…